Εισήγηση
Στο Πρόγραμμα Επιμορφωτικού Σεμιναρίου
Με θέμα «καταναλώνω …άρα υπάρχω»
Του
ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΙΣΣΑΒΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ
Θέμα εισήγησης
«ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ
ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΔΟΜΗΣΗ»
Εισηγητής
ΝΤΙΝΟΣ Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΣ
Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός
ΠΡΟΕΔΡΟΣ
Τεχνικού ΕπιμελητηρίουΕλλάδας (Τ.Ε.Ε.) περιφ. Τμήμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας
Αγιά , 11 Μαΐου 2007
Εισαγωγικά, θα μπορούσε να υπογραμμίσει κανείς ότι, η οικιστική ανάπτυξη αποτελεί μία αρχέγονη πρακτική του ανθρώπου. Μία συνήθεια που βασίστηκε κατ΄ αρχήν στην ικανοποί-ηση των στεγαστικών του αναγκών αλλά, ταυτόχρονα, και στο αίσθημα της επιβίωσης μέσα από την συνισταμένη καθημερινότητα της συμβίωσης.
Ήταν λοιπόν επόμενο, να δημιουργηθούν διαχρονικά, τα διάφορα μοντέλα της Οικιστικής διαβίωσης, που οδήγησαν στη σημερινή μορφή των αστικών και ημιαστικών κέντρων με τους αγροτικούς «δορυφόρους» τους.
Θα ήθελα επίσης, να τονίσω ότι, οι όποιες ανθρώπινες δραστηριότητες αναπτύσσονται μέ-σα στο Φυσικό Περιβάλλον. Και επειδή, αυτό το Περιβάλλον το «δανειστήκαμε» από τις επό-μενες γενεές, οφείλουμε κάθε παρέμβασή μας να διέπεται από την Αρχή της Αειφορίας και της Προστασίας του Περιβάλλοντος.
Ο συνυπολογισμός του Περιβάλλοντος στη Χωροταξική διαρρύθμιση και διαχείριση αποτε-λεί έναν από τους 5 στρατηγικούς άξονες του 6ου Κοινοτικού Προγράμματος για την περίοδο 2001-2010, με βάση την απόφαση 1600/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-βουλίου της 22/7/2002.
Αρχικά, η άμεση προτεραιότητα κάλυψης επειγουσών στεγαστικών αναγκών οδήγησε τον άνθρωπο στην ανάπτυξη ενός δομημένου ιστού που στηρίζονταν στην ατομική ή συλλογική πρωτοβουλία λαμβάνοντας υπόψιν αφενός τα φυσικά χαρακτηριστικά του τόπου και τον προσανατολισμό αφετέρου, τις τεχνικές δυνατότητες που διέθεταν. Χαρακτηριστικό παρά-δειγμα είναι οι οικισμοί των νησιωτικών περιοχών και των ορεινών περιοχών, με οικισμούς συνεκτικούς αλλά, «άναρχους».
Οι πόλεις δε που αναπτύχθηκαν, αρχικά, προέκυπταν από ένα σχεδιασμό βασιζόμενο κυ-ρίως, στο ρυμοτομικό σχέδιο ( σχέδιο που όριζε τα οικοδομικά τετράγωνα και τους δρόμους) και στους όρους και περιορισμούς δόμησης ( μέγιστη δυνατότητα κάλυψης του οικοπέδου, μέγιστο ύψος κτιρίου, μέγιστο αριθμό μ2 δόμησης κά Αναπτύσσονταν δε στο χώρο χωρίς κανένα όρο ή κανονισμό μορφολογικού χαρακτήρα, ενώ, δεν λαμβάνονταν υπόψιν η χωρική διάσταση και ανάπτυξη τους με βάση ορισμένα χαρακτηριστικά δεδομένα ( άξονες, παραλιακά μέτωπα κά).
Η ανάπτυξη νέων αντιλήψεων τόσο για τη βιώσιμη ανάπτυξη όσο και για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, σε συνδυασμό με την οικονομική άνοδο και την ραγδαία εξελισσόμενη τεχνολογία, μας οδήγησαν στην εξέταση νέων παραμέτρων και την εξεύρεση νέων εργαλείων για την αναβάθμιση του σχεδιασμού των πόλεων.
Η αυξητική τάση του αριθμού των κατοίκων και η διαμόρφωση νέων απαιτήσεων διαβίω-σης στη σημερινή εποχή οδήγησαν το Οικιστικό ζήτημα στο θέμα της άμεσης επέκτασης του οικιστικού ιστού. Ενώ, η επιδίωξη- απαίτηση βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών σε συνδυασμό με την διαρκώς αυξανόμενη Περιβαλλοντική συνείδηση που αναζητά την ελαχι-στοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων από οπτική, ατμοσφαιρική, ηχητική και κάθε άλλη ρύπανση, επικέντρωσαν το ενδιαφέρον για το σχεδιασμό και προγραμματισμό της Οικιστικής Ανάπτυξης και σε άλλα ζητήματα πέραν της απλής ικανοποίησης της στεγαστικής ανάγκης.
Ζητήματα που έχουν να κάνουν με την διαμόρφωση μίας μορφολογικής και αισθητικής εικόνας του οικιστικού περιβάλλοντος, στην προστασία και ανάδειξη των πολιτιστικών και ιστορικών στοιχείων ως σημεία αναφοράς, την ανάπτυξη των κοινωνικών δομών της πόλης με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των ελεύθερων χώρων, την χρήση νέων μεθόδων και τεχνολογιών που δημιουργούν συνθήκες ανάπτυξης μίας δόμησης πιο φιλικής προς το περι-βάλλον και με καλύτερη ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, και βέβαια όλα αυτά με ανθρωπο-κεντρικό στόχο την ποιοτική και ισότιμη για όλους διαβίωση σε ένα οικιστικό μοντέλο που η ανθρώπινη επικοινωνία και συναναστροφή καθώς και, η προσπελασιμότητα και η προσβασι-μότητα σε ότι παρέχει να είναι αυτονόητα δυνατή από τον κάθε πολίτη.
Είναι νομίζω αντιληπτό από τον καθένα ότι, στα πλαίσια μίας Οικιστικής Οργάνωσης και Ανάπτυξης, πέραν από το Δημόσιο συμφέρον αναπτύσσονται και ιδιωτικά συμφέροντα. Και βέβαια, μέσα στα Συνταγματικά πλαίσια, το όποιο κανονιστικό θεσμικό εργαλείο οφείλει να προασπίζεται το δημόσιο συμφέρον αλλά, και την ελευθερία του ατόμου σε όλες τις λειτουρ-γίες και δραστηριότητές του μέσα από ένα θεσμικό περιβάλλον κανόνων και ελέγχου τήρησης αυτών.
Ας δούμε τα εργαλεία και τις δυνατότητες που μας παρέχουν για τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό στη χώρα μας.
Η πρώτη συγκροτημένη και πρωτοποριακή θα έλεγα προσπάθεια θέσπισης ενός θεσμικού εργαλείου που καθόρισε τις κατευθύνσεις μίας Χωροταξικής, Περιβαλλοντικής και Οικιστικής Πολιτικής ήταν ο νόμος 1337/83, γνωστός και ως νόμος Τρίτση.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εγκρίθηκαν ο Ν. 2508/97, περί «Βιώσιμης οικιστικής ανάπτυξης των πόλεων και των οικισμών της χώρας» (ΦΕΚ 124 Α 13-06-1997), ο οποίος κάλυψε ανεπάρκειες του Ν1337/83 και ο Ν. 2742/99 περί «Χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης» (ΦΕΚ 207 Α 07-10-1999).
Σύμφωνα με αυτό το θεσμικό πλαίσιο η Οικιστική Οργάνωση και ο Πολεοδομικός Σχεδια-σμός πραγματοποιείται σε δύο επίπεδα:
1. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο (ΡΣ), που προβλέπεται για συγκεκριμένα μεγάλα αστικά κέντρα, μεταξύ αυτών και η Λάρισα. Να ενημερώσω στο σημείο αυτό ότι, ήδη πριν λίγες μέρες υπογράφηκε η σύμβαση από το ΥΠΕΧΩΔΕ ανάθεσης της μελέτης του ΡΣ Λάρισας, που περιλαμβάνει πέραν της πόλης και ευρύτερη περιοχή του νομού, πλην των παραλιακών δήμων και της Ελασσόνας.
2. Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) για τον αστικό και περιαστικό χώρο ή το Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης «ανοικτής πόλης» (ΣΧΟΟΑΠ) για τον μη αστικό χώρο.
Να σημειώσω εδώ ότι, το πρώτο επίπεδο αφορά τις γενικές κατευθύνσεις και αρχές χωρικής ανάπτυξης και χρήσεων ενώ, το δεύτερο επίπεδο αποτελεί την εξειδίκευση και εφαρμογή του πρώτου επιπέδου.
Στα πλαίσια δε της δυνατότητας Οικιστικής Ανάπτυξης μέσω ιδιωτικής πρωτοβουλίας σε ιδιωτικές εκτάσεις, ο Ν2508/97 δίνει τη δυνατότητα καθορισμού των εκτάσεων αυτών ως «Περιοχές Ειδικά Ρυθμιζόμενης Πολεοδόμησης (ΠΕΡΠΟ) μέσα από τα εγκεκριμένα ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ.
Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και για την Οικιστική ανάπτυξη εκτάσεων Οικοδομικών Συνεταιρισμών.
Πέραν του γενικού θεσμικού πλαισίου Οικιστικής Ανάπτυξης, το δομημένο περιβάλλον παράγεται μέσα από ένα εκτεταμένο πλαίσιο κανονισμών που με ένα πλήθος παραμέτρων Επιστημονικών δεδομένων και αντικειμενικών δεσμεύσεων οριοθετούν και διασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα των κατασκευών, ενώ, ρυθμίζουν και τις σχέσεις ή και αντιθέσεις μεταξύ του ιδιωτικού και δημόσιου συμφέροντος.
Είναι δεδομένη πάντως, η έκταση και η πολυπλοκότητα της πολεοδομικής νομοθεσίας αφού αφορά ένα σύνθετο αντικείμενο «νομικό-τεχνικό-διοικητικό».
Και εδώ θέλω να τονίσω ότι, η επιτυχής εφαρμογή από το κράτος και κυρίως τον πολίτη μίας Οικιστικής Πολιτικής και νομοθεσίας προαπαιτεί τέσσερα πράγματα να συμβούν:
• Να εφαρμοσθεί η νομοθετική κωδικοποίηση των Πολεοδομικών διατάξεων αλλά, και παράλληλα, να θεσπισθεί διαρκής Κωδικοποίηση όχι μόνο της Πολεοδομικής Νομοθεσίας αλλά και των ερμηνευτικών εγκυκλίων, και,
• Να γίνει μία Διυπουργική προσπάθεια αποσαφήνισης και συσχέτισης του ευρύτερου θεσμικού πλαισίου, με απώτερο στόχο την ενημέρωση του πολίτη για το τι ισχύει και σε ποια όρια νομιμότητας μπορεί να κινηθεί.
• Να ολοκληρωθεί επιτέλους και στη χώρα μας, το Εθνικό Κτηματολόγιο. Ένα θεσμικό εργαλείο καταγραφής όλων των ιδιοκτησιών ( δημοσίων και ιδιωτικών). Ήδη, με την τελευταία νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΕΧΩΔΕ το μεγαλύτερο από τα μεγάλα έργα όπως το αποκαλούμε, έχει μπει σε διαδικασία υλοποίησης με σαφές χρονοδιάγραμμα.
• Να ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο με τα Ειδικά Χωροταξικά ( πχ αυτό του τουρισμού, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κά), προσπάθεια που τα τρία τελευταία χρόνια εντατικοποιήθηκε με θεαματικά αποτελέσματα από το ΥΠΕΧΩΔΕ.
Σε όλον αυτόν τον γενικό σχεδιασμό και την Οικιστική Ανάπτυξη μέσα σε πλαίσιο κανό-νων, όρων και περιορισμών, είναι γνωστή η διαχρονική «παθογένεια» της Ελληνικής Επι-κράτειας, και δεν είναι άλλη από την Αυθαίρετη δόμηση.
Ένα φαινόμενο που ταλανίζει τη χώρα μας για πέντε και πλέον δεκαετίες, και που εν τη γενέσει του δημιουργήθηκε ως επόμενο της ανετοιμότητας του ελληνικού κράτους να ικανο-ποιήσει τις στεγαστικές ανάγκες μεγάλου αριθμού μετακινούμενων πολιτών, μετά από βίαια ιστορικά γεγονότα ( πόλεμοι, πρόσφυγες). Σ΄ αυτό συνετέλεσε επιπλέον, και η στρεβλή ανά-πτυξη που ακολουθήθηκε στα πρώτα χρόνια ελεύθερου κράτους, πολιτική που διαιώνισε το πρόβλημα με αποτέλεσμα να μετράμε διαχρονικά αρκετές γενιές αυθαιρέτων.
Με λίγα λόγια, η αυθαίρετη πολεοδομική πρωτοβουλία αντικατέστησε την έλλειψη εθνικής στεγαστικής πολιτικής μέσα από ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού και κτηματολογίου και φυσικά και διάθεση των απαιτούμενων πόρων.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο είχε επισημάνει το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης από το 1958, από την τότε θέσπιση σχεδίου πόλεως στην εν λόγω Υπηρεσία Οικισμού με τίτλο « Λει-τουργία Πολεοδομικών Γραφείων- Αστυνομία Κατασκευών- Προώθηση της Τεχνικής και των Τεχνικών εις Επαρχίας».
13 χρόνια μετά την λήξη της γερμανικής κατοχής, το ΤΕΕ επεσήμανε με στοιχεία το πρόβλημα των 15558 αυθαίρετων επί συνόλου 42735 ιδιωτικών κατασκευών ( δηλ. 36,4%), ότι αποτελεί πληγή για το Περιβάλλον, την Εθνική Οικονομία και το κοινωνικό σύνολο.
Μία προσπάθεια ταξινόμησης των αυθαίρετων κατασκευών θα κατέτασσε τα αυθαίρετα :
• Σε περιοχές που επιτρέπεται η δόμηση
• Σε περιοχές που δεν επιτρέπεται η δόμηση
• Σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές
• Σε «μικρο παραβάσεις» που αφορούν κυρίως παραβάσεις του κτιριοδομικού κανονισμού, ή μικρο προσθήκες ή μετατροπές χρήσης σε νόμιμα υφιστάμενα κτίσματα.
Θέλω να ξεκαθαρίσω εδώ μία βασική μου άποψη: η αυθαίρετη δόμηση είναι κατ΄ εξοχήν και διαχρονικά ένα πολιτικό ζήτημα, και θα έλεγα και ζητούμενο, όχι από τον πολίτη που προφανώς θέλει απλά να ικανοποιήσει τις άμεσες ανάγκες του και χωρίς να φοβάται ή να πληρώνει διαρκώς και ακριβότερα την ανάγκη του που του έγινε φόβος. Αλλά, ζητούμενο από την πολιτική εξουσία, που θέλει διαχρονικά την πολιτική ομηρία κάτω από την ενδεχόμενη «εξυπηρέτηση νομιμοποίησης», καλύπτοντας ταυτόχρονα και την αδυναμία τήρησης του θεσμικού πλαισίου μέσα από ένα μικρής δυνατότητας στην καλύτερη περίπτωση, ή και δια-βρωμένο αρκετές φορές κρατικό μηχανισμό ελέγχου.
Τι πρέπει να γίνει για να μειωθεί το φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης;
Πολύ απλά,
• Άμεση ολοκλήρωση του Χωρικού Σχεδιασμού με ισόρροπη χωρική Ανάπτυξη
• Άμεση ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου
• Ταχύτερες διαδικασίες επεκτάσεων πόλεων και ένταξης περιοχών για συγκεκριμένες δραστηριότητες
• Αστική ανανέωση υποβαθμισμένων αστικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων πόλης και των βιομηχανικών περιοχών
• Συνεργασία των κεντρικών δήμων με τους όμορους, κυρίως μικρότερους δήμους
• Ορθολογική διαχείριση και αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών των πολιτών
• Αναβάθμιση της Δημόσιας Διοίκησης, σε Επιστημονικό προσωπικό, χρήση νέων τεχνολογιών και κυρίως, νοοτροπία
• Κατανομή των ευθυνών και επιμερισμός σε όλους τους συντελεστές μίας αυθαίρετης κατασκευής, από τον ιδιοκτήτη και τους υπεύθυνους τεχνικούς μέχρι και τον τελευταίο εργατοτεχνίτη
• Συνεχείς και αξιόπιστοι έλεγχοι σε ΟΛΕΣ τις κατασκευές, τουλάχιστον σε δύο στάδια κατά την κατασκευή ( αποπεράτωση χτισιμάτων και στο τέλος με την ηλεκτροδότηση) και πάντα κατά την όποια ιδιοκτησιακή μεταβολή ( μεταβίβαση ή υποθήκη)
Κυρίες και κύριοι,
Είμαστε όλοι συνυπεύθυνοι για ότι συντελείται γύρω μας. Κυρίως, όμως, και πρώτιστα το Κράτος και οι υπεύθυνοι Επιστημονικοί Φορείς. Το Τεχνικό Επιμελητήριο, ως θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας, αλλά και της Κοινωνίας θα έλεγα, προσπαθεί στα 80 και πλέον χρόνια της παρουσίας του να δρα ως Προμηθέας και όχι ως Επιμηθέας. Και θα συνεχί-σουμε να το κάνουμε, διότι, θεωρούμε ότι, πέρα από την κατοχή της Επιστημονικής γνώσης και τεκμηρίωσης ήμαστε η συνείδηση και το αποκούμπι πολλές φορές, των πολιτών.
Σας ευχαριστώ από καρδιάς για την τιμητική πρόσκληση συμμετοχής στην σημαντική αυ-τή εκδήλωση, σας συγχαίρω για την αξιέπαινη πρωτοβουλία σας, και ζητώ θερμά συγνώμη για το απροσδόκητο πρόβλημα που δεν επέτρεψε την φυσική μου παρουσία. Ιδιαίτερα η στε-ναχώρια για την απουσία μου βαρύνει εμένα, διότι, η Αγιά είναι όχι απλά μητρογονικός μου τόπος, αλλά, τόπος με αναμνήσεις και ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου.
Σας ευχαριστώ πολύ
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τρίτη 21 Απριλίου 2009
Σάββατο 18 Απριλίου 2009
ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΑΛΛΑΓΗ ΧΡΗΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ (ΗΜΙΥΠ. ΧΩΡΟΙ-ΚΛ. ΧΩΡΟΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ-ΠΑΤΑΡΙΑ- ΣΟΦΙΤΕΣ)
ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΔΟΜΗΣΗ
ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ ΑΥΘΑΙΡΕΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ (ΗΜ. ΧΩΡΟΙ - ΚΛ. ΧΩΡΟΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ (Pilotis) – ΜΕΣΟΠΑΤΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΓΕΙΑ)
Η αντιμετώπιση της «αυθαίρετης δόμησης» στην Ελλάδα είναι ένα διαχρονικό φαινόμενο που δημιουργεί περισσότερα προβλήματα (Περιβαλλοντικά, Οικονομικά, Κοινωνικά) από εκείνα που στην πράξη καλείται να αντιμετωπίσει (ζητήματα κοινωνικής και οικονομικής καθημερινότητας και διαβίωσης).
Η συντεταγμένη Πολιτεία διαχρονικά έχει σταθεί απέναντι στο ζήτημα αυτό με τρεις χαρακτηριστικές στάσεις :
1. Με νομοθετήματα που κατ΄ επανάληψη «νομιμοποιούσαν» γενιά με γενιά τα αυθαίρετα
2. Με σοβαρές θεσμικές νομοθετικές παρεμβάσεις που όμως, αφενός στερούνταν της ολοκλήρωσής τους (εκκρεμούν διαρκώς τα ΠΔ που οι νόμοι επικαλούνται για την πλήρη και λεπτομερή εφαρμογή τους) αφετέρου, η έλλειψη της επαρκούς Τεχνικής στελέχωσης της Δημόσιας Διοίκησης (που η επίκλησή της δίνει διαρκώς το «άλλοθι» να μετατίθενται οι ευθύνες από την Πολιτεία στους πολίτες ( είτε είναι οι ιδιώτες είτε είναι οι μηχανικοί ελεύθεροι επαγγελματίες).
3. Με έλλειψη για χρόνια ενός Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού με όλα τα υποκείμενα Πολεοδομικά εργαλεία καθώς και ενός εν πλήρη λειτουργία Εθνικού Κτηματολογίου και Δασολογίου, που θα έδινε τη δυνατότητα στην εκάστοτε Πολιτεία να χαράσσει μία «Πολιτική Γης» που θα ικανοποιούσε διαχρονικά και ελεγχόμενα όλες τις οικιστικές κοινωνικές ανάγκες, και μάλιστα, με μία Οικονομία κλίμακας που αφενός, θα έδινε τη δυνατότητα στις κοινωνικές ομάδες χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων να ικανοποιήσουν με ικανή οικονομική δυνατότητα αλλά και αξιοπρέπεια ακολουθίας της νομιμότητας, αφετέρου, θα περιόριζε σε σημαντικό βαθμό την «αισχρή κερδοσκοπία και εκμετάλλευση» στο «χρηματιστήριο γης».
Με τα τρία αυτά χαρακτηριστικά μίας διαρκούς πολιτικής θέσης και πράξης, η Πολιτεία διαχρονικά κερδοσκοπεί χωρίς «αιδώ» τόσο οικονομικά όσο και ψηφοθηρικά.
ΔΥΟ (2) ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Κατά συνέπεια, πριν εξετάσουμε την όποια «ιδιαιτερότητα» ειδικών ή επιμέρους θεμάτων αυθαίρετης δόμησης μέσα στο λεγόμενο «κέλυφος» ενός δομήματος θα πρέπει, με την επίκληση τήρησης της Συνταγματικής νομιμότητας βάσει του άρθρου 24 (προστασία του Περιβάλλοντος) να συμφωνήσουμε (και η Πολιτεία να εφαρμόσει απαρέγκλιτα) δύο ζητήματα:
1. τον ΠΛΗΡΗ ΕΛΕΓΧΟ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΔΟΜΗΜΑΤΩΝ, τόσο κατά την φάση της κατασκευής (2 έλεγχοι, με το πέρας των χτισιμάτων και με την παράδοση-ηλεκτροδότηση από μικτά κλιμάκια ΔΥ μηχανικών και ορκωτών ελεγκτών μηχανικών από το Τ.Ε.Ε.) όσο και στη φάση της λειτουργίας του (ανά τακτά χρονικά διαστήματα και πάντα σε κάθε επερχόμενη Πολεοδομική ή Ιδιοκτησιακή μεταβολή, με αντίστοιχες επιτροπές ελέγχου).
Η εξέταση δε του ζητήματος «υποχρεωτικής ασφάλισης των δομημάτων» μπορεί να διευκολύνει την συγκρότηση της ελεγκτικής διαδικασίας.
2. Την θεσμοθέτηση του «Μητρώου Συντελεστών Ιδιωτικών Έργων (ΜΗ.Σ.Ι.Ε.) με την σαφή οριοθέτηση των ρόλων και τον επιμερισμό των ευθυνών όλων των εμπλεκομένων (Κυρίου του έργου, Μελετητών, Επιβλεπόντων, Κατασκευαστών, Εργατοτεχνιτών, Προμηθευτών – ΟΛΩΝ πιστοποιημένων και καταταχθέντων σε αντίστοιχα μητρώα) και τη θέσπιση του λεγόμενου «Πράσινου Κουτιού», της ταυτότητας του δομήματος που από την μελέτη μέχρι την μελλοντική του κατεδάφιση θα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ύπαρξης, λειτουργίας και συντήρησής του για κάθε Πολεοδομική και Ιδιοκτησιακή μεταβολή του.
ΤΡΕΙΣ (3) ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Για την εξέταση αντιμετώπισης «ειδικών θεμάτων αυθαίρετης δόμησης» θα πρέπει να συμφωνηθούν τα εξής:
1. Αρχιτεκτονικά εργαλεία χρήσιμα για την απόδοση βέλτιστης αισθητικής και λειτουργικής λύσης στα δομήματα, ειδικά με χρήση κατοικία, δεν πρέπει με κανένα τρόπο να καταργηθούν ή να «φαλκιδευτούν», λόγω της αδυναμίας του Κράτους να ελέγξει αποτελεσματικά την «αλλαγή χρήσης» αυτών των Αρχιτεκτονικών τόπων (ημιυπαίθριοι χώροι).
Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί το Αρχιτεκτονικό εργαλείο του Η.Χ. που στη χώρα μας με τις γνωστές κλιματολογικές συνθήκες δίνει σημαντική λειτουργική δυνατότητα προσωρινής διαβίωσης αλλά, και αισθητικής βελτίωσης του Αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Είναι δε μέσα από την Λαϊκή Ελληνική Αρχιτεκτονική γνωστός ο νεοελληνικός Η.Χ. ως «χαγιάτι» στο ισόγειο και «ανώι» στον όροφο, αυτός που εξυπηρετούσε ακριβώς τις ίδιες αισθητικές και λειτουργικές ανάγκες.
Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί ο κλειστός χώρος στάθμευσης χωρίς να προσμετράται στον Συντελεστή Δόμησης (ΣΔ). Και τούτο, διότι ο περιορισμός εξαγοράς αφενός των ελάχιστων απαιτούμενων από το νόμο θέσεων στάθμευσης και η άμεση ανάγκη αντιμετώπισης του σύγχρονου διογκούμενου προβλήματος της στάθμευσης, ειδικά στα αστικά κέντρα, σε συνδυασμό με τις κοινωνικές ανάγκες στέγασης, δεν θα οδηγεί τον πολίτη στην απομείωση των ωφέλιμων τετραγωνικών μέτρων για χρήση στάθμευσης.
2. Δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε «ρύθμιση» για τους αυθαίρετους «ειδικούς χώρους» κατά τρόπο τέτοιο που, να διαχωρίζονται οι πολίτες σε «έξυπνους» όσοι αυθαιρέτησαν και «λιγότερο έξυπνους» όσοι νόμιμα χρησιμοποίησαν τα παραπάνω αρχιτεκτονικά εργαλεία. Η όποια ρύθμιση θα πρέπει να τηρεί την Συνταγματική επιταγή του άρθρου 4 (Ισότητα των Ελλήνων).
3. Δεν μπορεί η όποια ρύθμιση να αποτελεί άλλο ένα «οικονομικό γιουρούσι» του Κράτους που επιδιώκει «έσοδα» απέναντι στους πολίτες, ειδικά αυτήν την κρίσιμη οικονομικά για όλους περίοδο. Θα πρέπει δε η οικονομική προσέγγιση να είναι με κανόνα δικαίου και όχι ισοπεδωτική. Και επειδή, από αυτούς τους «ειδικούς χώρους» το Κράτος ήδη έχει εισπράξει έσοδα παρακάμπτοντας την Πολεοδομική αυθαιρεσία (μέσω της Οικονομικής Εφορίας και μέσω του ΙΚΑ), η τυχόν οικονομική εισφορά που θα ζητηθεί από το Κράτος θα πρέπει να είναι από μηδενική έως ελάχιστη και με βάση έναν Αντικειμενικό προσδιορισμό.
Η ΛΥΣΗ ΣΕ ΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ
Αποδεχόμενη τα παραπάνω, και προχωρώντας άμεσα στην θεσμοθέτηση και εφαρμογή τους η Πολιτεία μπορεί να προχωρήσει στην εξής διαδικασία αντιμετώπισης των «ειδικών χώρων αυθαίρετης δόμησης εντός του κελύφους του δομήματος και μη υπερβαίνουσας την μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη και το ύψος, όπως αυτά ορίζονται από τον ΓΟΚ (δηλ. για Ημ. Χώρους, Κλειστούς Χώρους Στάθμευσης, Μεσοπατώματα, χώροι κάτω των στεγών με την προϋπόθεση το τελικό ύψος της στέγης να μην υπερβαίνει το οριζόμενο ως μέγιστο επιτρεπόμενο)»:
1. Σε 1ο Στάδιο ακολουθείται η διαδικασία «εξαίρεσης από την κατεδάφιση» με απαραίτητα στοιχεία του φακέλου – πέραν όσων προβλέπονται- τα εξής:
• Στατική μελέτη επάρκειας μετά των απαιτούμενων ελέγχων κατόπιν αυτοψίας
• Έγκριση από την ΕΠΑΕ
• Προσδιορισμός και κατάθεση παραβόλου ελάχιστης αμοιβής μηχανικού, σύμφωνα με τα νέα οριζόμενα όρια από το Τ.Ε.Ε.
• Προσδιορισμός παραβόλου (ποσοστό επί της Αντικειμενικής Αξίας) προς τον οικείο ΟΤΑ ανέγερσης (εφάπαξ) και διατήρησης (ετησίως) σε ειδικό ταμείο ανταποδοτικό αποκλειστικά για «έργα Περιβάλλοντος» της περιοχής που ανήκει το ακίνητο.
2. Σε 2ο Στάδιο πραγματοποιείται η «Νομιμοποίηση» των χώρων αυτών, και για τους ΗΧ μόνο στο «επιτρεπόμενο από το νόμο ποσοστό (20% επί της δόμησης για Η.Χ.) μέσα από τα νόμιμα Πολεοδομικά Εργαλεία που παρέχει ο Οικιστικός Νόμος 2508/97 ( πρ. Ν.1337/83) τα οποία ΑΜΕΣΑ η Πολιτεία πρέπει να ολοκληρώσει την εφαρμογή τους με την θέσπιση των απαιτούμενων ΠΔ. για παράδειγμα, την «μεταφορά ΣΔ», τον «Κοινωνικό Συντελεστή» με τις Ζώνες Κοινωνικού Συντελεστή (ΖΚΣ) (άρθρο 8 παρ. 6 Ν1337/83, άρθρο 18 παρ. 4 Ν2508/97), και τις «Ειδικές Ενισχύσεις» με τις «Ζώνες Ειδικών Ενισχύσεων (ΖΕΕ) (άρθρα 2(παρ. 2) & 11 Ν1337/83 και άρθρο 22Ν2508/97.
Τα παραπάνω, μπορούν όλοι ανεξαιρέτως οι πολίτες να τα αξιοποιήσουν και εκείνοι που σήμερα δεν αυθαιρέτησαν.
Η «νομιμοποίηση» μέσω της «έκδοσης οικοδομικής άδειας» όπως ο νόμος προβλέπει θα έχει τις προϋποθέσεις σύνταξης πλήρους φακέλου μελετών και προσδιορισμού αμοιβών μελετών (για επιβλέψεις μπορεί να είναι η αμοιβή αποτύπωσης) όπως το Τ.Ε.Ε. πλέον ορίζει, καθώς και των φορολογικών και κρατήσεων υπέρ τρίτων που προβλέπονται.
Όλες οι παραπάνω μεταβολές ΣΔ στο οικόπεδο συνοδεύουν ΜΟΝΟ το υφιστάμενο δόμημα, και μετά την κατεδάφισή του ο ΣΔ του οικοπέδου παραμένει αυτός που ορίζεται από την Πολεοδομική Μελέτη.
ΛΥΣΗ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ
Επισημαίνεται ότι, τα προαναφερθέντα Πολεοδομικά εργαλεία είναι απαραίτητα να λειτουργήσουν και για έναν ακόμη πιο σημαντικό σκοπό: την εφαρμογή των Πολεοδομικών Σχεδίων ειδικά στα ζητήματα των δεσμευμένων για κοινόχρηστους και κοινωφελείς σκοπούς οικοπέδων, που για λόγους οικονομικής αδυναμίας ή και αδιαφορίας των ΟΤΑ μέσω δικαστικής οδού αποχαρακτηρίζονται.
ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ ΑΥΘΑΙΡΕΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ (ΗΜ. ΧΩΡΟΙ - ΚΛ. ΧΩΡΟΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ (Pilotis) – ΜΕΣΟΠΑΤΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΓΕΙΑ)
Η αντιμετώπιση της «αυθαίρετης δόμησης» στην Ελλάδα είναι ένα διαχρονικό φαινόμενο που δημιουργεί περισσότερα προβλήματα (Περιβαλλοντικά, Οικονομικά, Κοινωνικά) από εκείνα που στην πράξη καλείται να αντιμετωπίσει (ζητήματα κοινωνικής και οικονομικής καθημερινότητας και διαβίωσης).
Η συντεταγμένη Πολιτεία διαχρονικά έχει σταθεί απέναντι στο ζήτημα αυτό με τρεις χαρακτηριστικές στάσεις :
1. Με νομοθετήματα που κατ΄ επανάληψη «νομιμοποιούσαν» γενιά με γενιά τα αυθαίρετα
2. Με σοβαρές θεσμικές νομοθετικές παρεμβάσεις που όμως, αφενός στερούνταν της ολοκλήρωσής τους (εκκρεμούν διαρκώς τα ΠΔ που οι νόμοι επικαλούνται για την πλήρη και λεπτομερή εφαρμογή τους) αφετέρου, η έλλειψη της επαρκούς Τεχνικής στελέχωσης της Δημόσιας Διοίκησης (που η επίκλησή της δίνει διαρκώς το «άλλοθι» να μετατίθενται οι ευθύνες από την Πολιτεία στους πολίτες ( είτε είναι οι ιδιώτες είτε είναι οι μηχανικοί ελεύθεροι επαγγελματίες).
3. Με έλλειψη για χρόνια ενός Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού με όλα τα υποκείμενα Πολεοδομικά εργαλεία καθώς και ενός εν πλήρη λειτουργία Εθνικού Κτηματολογίου και Δασολογίου, που θα έδινε τη δυνατότητα στην εκάστοτε Πολιτεία να χαράσσει μία «Πολιτική Γης» που θα ικανοποιούσε διαχρονικά και ελεγχόμενα όλες τις οικιστικές κοινωνικές ανάγκες, και μάλιστα, με μία Οικονομία κλίμακας που αφενός, θα έδινε τη δυνατότητα στις κοινωνικές ομάδες χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων να ικανοποιήσουν με ικανή οικονομική δυνατότητα αλλά και αξιοπρέπεια ακολουθίας της νομιμότητας, αφετέρου, θα περιόριζε σε σημαντικό βαθμό την «αισχρή κερδοσκοπία και εκμετάλλευση» στο «χρηματιστήριο γης».
Με τα τρία αυτά χαρακτηριστικά μίας διαρκούς πολιτικής θέσης και πράξης, η Πολιτεία διαχρονικά κερδοσκοπεί χωρίς «αιδώ» τόσο οικονομικά όσο και ψηφοθηρικά.
ΔΥΟ (2) ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Κατά συνέπεια, πριν εξετάσουμε την όποια «ιδιαιτερότητα» ειδικών ή επιμέρους θεμάτων αυθαίρετης δόμησης μέσα στο λεγόμενο «κέλυφος» ενός δομήματος θα πρέπει, με την επίκληση τήρησης της Συνταγματικής νομιμότητας βάσει του άρθρου 24 (προστασία του Περιβάλλοντος) να συμφωνήσουμε (και η Πολιτεία να εφαρμόσει απαρέγκλιτα) δύο ζητήματα:
1. τον ΠΛΗΡΗ ΕΛΕΓΧΟ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΔΟΜΗΜΑΤΩΝ, τόσο κατά την φάση της κατασκευής (2 έλεγχοι, με το πέρας των χτισιμάτων και με την παράδοση-ηλεκτροδότηση από μικτά κλιμάκια ΔΥ μηχανικών και ορκωτών ελεγκτών μηχανικών από το Τ.Ε.Ε.) όσο και στη φάση της λειτουργίας του (ανά τακτά χρονικά διαστήματα και πάντα σε κάθε επερχόμενη Πολεοδομική ή Ιδιοκτησιακή μεταβολή, με αντίστοιχες επιτροπές ελέγχου).
Η εξέταση δε του ζητήματος «υποχρεωτικής ασφάλισης των δομημάτων» μπορεί να διευκολύνει την συγκρότηση της ελεγκτικής διαδικασίας.
2. Την θεσμοθέτηση του «Μητρώου Συντελεστών Ιδιωτικών Έργων (ΜΗ.Σ.Ι.Ε.) με την σαφή οριοθέτηση των ρόλων και τον επιμερισμό των ευθυνών όλων των εμπλεκομένων (Κυρίου του έργου, Μελετητών, Επιβλεπόντων, Κατασκευαστών, Εργατοτεχνιτών, Προμηθευτών – ΟΛΩΝ πιστοποιημένων και καταταχθέντων σε αντίστοιχα μητρώα) και τη θέσπιση του λεγόμενου «Πράσινου Κουτιού», της ταυτότητας του δομήματος που από την μελέτη μέχρι την μελλοντική του κατεδάφιση θα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ύπαρξης, λειτουργίας και συντήρησής του για κάθε Πολεοδομική και Ιδιοκτησιακή μεταβολή του.
ΤΡΕΙΣ (3) ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Για την εξέταση αντιμετώπισης «ειδικών θεμάτων αυθαίρετης δόμησης» θα πρέπει να συμφωνηθούν τα εξής:
1. Αρχιτεκτονικά εργαλεία χρήσιμα για την απόδοση βέλτιστης αισθητικής και λειτουργικής λύσης στα δομήματα, ειδικά με χρήση κατοικία, δεν πρέπει με κανένα τρόπο να καταργηθούν ή να «φαλκιδευτούν», λόγω της αδυναμίας του Κράτους να ελέγξει αποτελεσματικά την «αλλαγή χρήσης» αυτών των Αρχιτεκτονικών τόπων (ημιυπαίθριοι χώροι).
Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί το Αρχιτεκτονικό εργαλείο του Η.Χ. που στη χώρα μας με τις γνωστές κλιματολογικές συνθήκες δίνει σημαντική λειτουργική δυνατότητα προσωρινής διαβίωσης αλλά, και αισθητικής βελτίωσης του Αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Είναι δε μέσα από την Λαϊκή Ελληνική Αρχιτεκτονική γνωστός ο νεοελληνικός Η.Χ. ως «χαγιάτι» στο ισόγειο και «ανώι» στον όροφο, αυτός που εξυπηρετούσε ακριβώς τις ίδιες αισθητικές και λειτουργικές ανάγκες.
Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί ο κλειστός χώρος στάθμευσης χωρίς να προσμετράται στον Συντελεστή Δόμησης (ΣΔ). Και τούτο, διότι ο περιορισμός εξαγοράς αφενός των ελάχιστων απαιτούμενων από το νόμο θέσεων στάθμευσης και η άμεση ανάγκη αντιμετώπισης του σύγχρονου διογκούμενου προβλήματος της στάθμευσης, ειδικά στα αστικά κέντρα, σε συνδυασμό με τις κοινωνικές ανάγκες στέγασης, δεν θα οδηγεί τον πολίτη στην απομείωση των ωφέλιμων τετραγωνικών μέτρων για χρήση στάθμευσης.
2. Δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε «ρύθμιση» για τους αυθαίρετους «ειδικούς χώρους» κατά τρόπο τέτοιο που, να διαχωρίζονται οι πολίτες σε «έξυπνους» όσοι αυθαιρέτησαν και «λιγότερο έξυπνους» όσοι νόμιμα χρησιμοποίησαν τα παραπάνω αρχιτεκτονικά εργαλεία. Η όποια ρύθμιση θα πρέπει να τηρεί την Συνταγματική επιταγή του άρθρου 4 (Ισότητα των Ελλήνων).
3. Δεν μπορεί η όποια ρύθμιση να αποτελεί άλλο ένα «οικονομικό γιουρούσι» του Κράτους που επιδιώκει «έσοδα» απέναντι στους πολίτες, ειδικά αυτήν την κρίσιμη οικονομικά για όλους περίοδο. Θα πρέπει δε η οικονομική προσέγγιση να είναι με κανόνα δικαίου και όχι ισοπεδωτική. Και επειδή, από αυτούς τους «ειδικούς χώρους» το Κράτος ήδη έχει εισπράξει έσοδα παρακάμπτοντας την Πολεοδομική αυθαιρεσία (μέσω της Οικονομικής Εφορίας και μέσω του ΙΚΑ), η τυχόν οικονομική εισφορά που θα ζητηθεί από το Κράτος θα πρέπει να είναι από μηδενική έως ελάχιστη και με βάση έναν Αντικειμενικό προσδιορισμό.
Η ΛΥΣΗ ΣΕ ΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ
Αποδεχόμενη τα παραπάνω, και προχωρώντας άμεσα στην θεσμοθέτηση και εφαρμογή τους η Πολιτεία μπορεί να προχωρήσει στην εξής διαδικασία αντιμετώπισης των «ειδικών χώρων αυθαίρετης δόμησης εντός του κελύφους του δομήματος και μη υπερβαίνουσας την μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη και το ύψος, όπως αυτά ορίζονται από τον ΓΟΚ (δηλ. για Ημ. Χώρους, Κλειστούς Χώρους Στάθμευσης, Μεσοπατώματα, χώροι κάτω των στεγών με την προϋπόθεση το τελικό ύψος της στέγης να μην υπερβαίνει το οριζόμενο ως μέγιστο επιτρεπόμενο)»:
1. Σε 1ο Στάδιο ακολουθείται η διαδικασία «εξαίρεσης από την κατεδάφιση» με απαραίτητα στοιχεία του φακέλου – πέραν όσων προβλέπονται- τα εξής:
• Στατική μελέτη επάρκειας μετά των απαιτούμενων ελέγχων κατόπιν αυτοψίας
• Έγκριση από την ΕΠΑΕ
• Προσδιορισμός και κατάθεση παραβόλου ελάχιστης αμοιβής μηχανικού, σύμφωνα με τα νέα οριζόμενα όρια από το Τ.Ε.Ε.
• Προσδιορισμός παραβόλου (ποσοστό επί της Αντικειμενικής Αξίας) προς τον οικείο ΟΤΑ ανέγερσης (εφάπαξ) και διατήρησης (ετησίως) σε ειδικό ταμείο ανταποδοτικό αποκλειστικά για «έργα Περιβάλλοντος» της περιοχής που ανήκει το ακίνητο.
2. Σε 2ο Στάδιο πραγματοποιείται η «Νομιμοποίηση» των χώρων αυτών, και για τους ΗΧ μόνο στο «επιτρεπόμενο από το νόμο ποσοστό (20% επί της δόμησης για Η.Χ.) μέσα από τα νόμιμα Πολεοδομικά Εργαλεία που παρέχει ο Οικιστικός Νόμος 2508/97 ( πρ. Ν.1337/83) τα οποία ΑΜΕΣΑ η Πολιτεία πρέπει να ολοκληρώσει την εφαρμογή τους με την θέσπιση των απαιτούμενων ΠΔ. για παράδειγμα, την «μεταφορά ΣΔ», τον «Κοινωνικό Συντελεστή» με τις Ζώνες Κοινωνικού Συντελεστή (ΖΚΣ) (άρθρο 8 παρ. 6 Ν1337/83, άρθρο 18 παρ. 4 Ν2508/97), και τις «Ειδικές Ενισχύσεις» με τις «Ζώνες Ειδικών Ενισχύσεων (ΖΕΕ) (άρθρα 2(παρ. 2) & 11 Ν1337/83 και άρθρο 22Ν2508/97.
Τα παραπάνω, μπορούν όλοι ανεξαιρέτως οι πολίτες να τα αξιοποιήσουν και εκείνοι που σήμερα δεν αυθαιρέτησαν.
Η «νομιμοποίηση» μέσω της «έκδοσης οικοδομικής άδειας» όπως ο νόμος προβλέπει θα έχει τις προϋποθέσεις σύνταξης πλήρους φακέλου μελετών και προσδιορισμού αμοιβών μελετών (για επιβλέψεις μπορεί να είναι η αμοιβή αποτύπωσης) όπως το Τ.Ε.Ε. πλέον ορίζει, καθώς και των φορολογικών και κρατήσεων υπέρ τρίτων που προβλέπονται.
Όλες οι παραπάνω μεταβολές ΣΔ στο οικόπεδο συνοδεύουν ΜΟΝΟ το υφιστάμενο δόμημα, και μετά την κατεδάφισή του ο ΣΔ του οικοπέδου παραμένει αυτός που ορίζεται από την Πολεοδομική Μελέτη.
ΛΥΣΗ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ
Επισημαίνεται ότι, τα προαναφερθέντα Πολεοδομικά εργαλεία είναι απαραίτητα να λειτουργήσουν και για έναν ακόμη πιο σημαντικό σκοπό: την εφαρμογή των Πολεοδομικών Σχεδίων ειδικά στα ζητήματα των δεσμευμένων για κοινόχρηστους και κοινωφελείς σκοπούς οικοπέδων, που για λόγους οικονομικής αδυναμίας ή και αδιαφορίας των ΟΤΑ μέσω δικαστικής οδού αποχαρακτηρίζονται.
Ετικέτες
ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)